FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania

Federacja odpowiada
na najczęściej zadawane pytania:

  • zapobieganie ciąży
  1. Ja długo po stosunku można jeszcze zapobiec ciąży?
  2. Czy antykoncepcja doraźna zwana też "antykoncepcją po stosunku" wywołuje poronienie?
  3. Czy można określić takie dni cyklu, w czasie których na pewno nie można zajść w ciążę?
  4. Czy sterylizacja jako metoda antykoncepcyjna jest w Polsce dostępna?
  • aborcja
  1. Kiedy można w Polsce legalnie przerwać ciążę?
  2. Jakie sankcje grożą za nielegalne przerwanie ciąży?
  3. Czy w Polsce dostępna jest pigułka RU 486?
  4. Jakie postępowanie poprzedza zabieg przerwania ciąży?


  • zapobieganie ciąży



Ja długo po stosunku można jeszcze zapobiec ciąży?


Istnieją dwie metody zapobiegania ciąży już po stosunku:

1. pierwszą polegająca na przyjęciu odpowiedniej dawki hormonów można zastosować do 72 godzin po stosunku. W Polsce jest dostępny specjalnie przeznaczony do tego lek. Można go kupić tylko na receptę. Należy go zażyć w czasie nie dłuższym niż 72 godz. po stosunku - drugą (jeśli jest to opakowanie starego typu, zawierające dwie tabletki) 12 godzin później. Im wcześniej zastosuje się tę metodę tym jest skuteczniejsza.
Zamiast tego leku można również stosować odpowiednie dawki innych tabletek antykoncepcyjnych.                                                                                     
2. druga polega na założeniu wkładki domacicznej (tzw. spiralki) w ciągu pięciu dni po niezabezpieczonym stosunku.

Czy antykoncepcja doraźna zwana też "antykoncepcją po stosunku" wywołuje poronienie?

Nie. Pigułki do antykoncepcji doraźnej nie mają nic wspólnego z wywołującą poronienie pigułką RU486, która ma działanie poronne. W zależności od tego, w jakiej fazie cyklu miesiączkowego zastosuje się antykoncepcję doraźną, doprowadzą do zahamowania owulacji, utrudnią połączenie się plemnika z komórką jajową, utrudnią przesuwanie się zaplemnionej komórki jajowej przez jajowód lub utrudnią jej zagnieżdżenie w macicy. Antykoncepcja doraźna na pewno nie zadziała wtedy, gdy kobieta jest już w ciąży.

Czy można określić takie dni cyklu, w czasie których na pewno nie można zajść w ciążę?

Łatwiej i pewniej jest określić dni, w czasie których można zajść w ciążę. W tym celu należy posłużyć się tzw. naturalnymi metodami planowania rodziny: metodą termiczną lub metodą Billingsów. Wykorzystanie ich do zapobiegania ciąży opiera się na założeniu, że poza wyznaczonym okresem płodności, pozostałe dni cyklu są niepłodne. Cykl miesiączkowy u każdej kobiety ma charakter bardzo indywidualny. Między innymi z tego powodu "kalendarzyk małżeński" jest metodą tak zawodną. Najnowsze badania wykazały bowiem, iż wbrew powszechnemu mniemaniu, że dni płodne u kobiet występują zwykle w środku cyklu (między 10 a 17 dniem), dotyczy to tylko 30% z nich. U pozostałych 70% okres płodny przypada przed dziesiątym lub po siedemnastym dniu cyklu. U 2% kobiet zaczyna się czwartego dnia miesiączki.

Czy sterylizacja jako metoda antykoncepcyjna jest w Polsce dostępna?

W Polsce problem sterylizacji jako metody antykoncepcyjnej nie został prawnie uregulowany. Poważną barierą do jej stosowania jest zapis w kodeksie karnym, który uznaje "pozbawienie zdolności płodzenia" za ciężkie uszkodzenie ciała zagrożone karą pozbawienia wolności. Z tego powodu nie przeprowadza się takich zabiegów u mężczyzn. W przypadku kobiet ogranicza się je do takiego stopnia, że często nawet bardzo poważne wskazania zdrowotne nie wystarczają do wyegzekwowania zabiegu.

Tymczasem, zgodnie z powszechnie uznanymi na świecie prawami człowieka, świadoma i dobrowolna rezygnacja z własnej płodności jest podstawowym prawem każdej osoby. Tak więc zabiegi wykonywane przez lekarzy na żądanie zainteresowanych osób nie tylko nie mogą być traktowane jak przestępstwo, ale powinny być dostępne na równi z innymi metodami zapobiegania ciąży.

 

  • aborcja

Kiedy można w Polsce legalnie przerwać ciążę?

Zgodnie z art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 1993 nr 17, poz. 78, DZ. U. z 1996 nr 139, poz.646, ostatnia zmiana Dz. U. z 1997 roku, Nr 157, poz. 1040) przerwanie ciąży jest legalne wtedy, gdy:
- Ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej.
Zagrożenie musi stwierdzić inny lekarz niż ten, który dokonuje zabiegu, chyba że ciąża zagraża życiu kobiety w sposób bezpośredni. Ustawa nie określa w tym wypadku terminu, w którym dopuszczalne jest przerwanie ciąży. Ponieważ przepisy nie precyzują formalnych wymogów dotyczących wystawionego przez lekarza zaświadczenia utrudnianie pacjentce dostępu do zabiegu pod pretekstem jego niewłaściwej formy jest bezprawne.
Zapis ten, aczkolwiek teoretycznie umożliwia ochronę zdrowia i życia kobiet, jest trudny do wyegzekwowania, pozostawia bowiem lekarzowi decyzję o tym, czy zagrożenie jest wystarczające, by zezwolić na przerwanie ciąży. Kobieta nie ma w tej sprawie nic do powiedzenia. Nie istnieje żaden wykaz chorób uprawniających do przerwania ciąży. Dodatkowym utrudnieniem jest, nie znajdująca poparcia w ustawie, praktyka kwestionowania przez lekarzy ginekologów lub władze szpitala zaświadczeń wystawionych przez innych lekarzy. Obowiązująca ustawa w praktyce całkowicie pozbawia kobiety możliwości decydowania o swoim zdrowiu. Równie trudno wyegzekwować prawo do aborcji w pozostałych przypadkach przewidzianych w ustawie.
- Istnieje duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.
Przerwanie ciąży z tego powodu jest dopuszczalne do chwili osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego życia poza organizmem kobiety. Wystąpienie okoliczności uprawniających do przerwania ciąży musi potwierdzić inny lekarz niż ten, który dokonuje zabiegu. Także i w tym przypadku nie określono wymagań dotyczących formy zaświadczenia.
- Zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego. Przerwanie ciąży jest w takiej sytuacji dopuszczalne, jeżeli od początku ciąży upłynęło nie więcej niż 12 tygodni. Zaistnienie okoliczności uprawniającej do przerwania ciąży stwierdza prokurator. Należy podkreślić, że okolicznością taką jest już uzasadnione podejrzenie gwałtu, kazirodztwa lub innego czynu zabronionego - a nie udowodnione przestępstwo.

Jakie sankcje grożą za nielegalne przerwanie ciąży?

Kobieta, która podda się zabiegowi przerwania ciąży lub sama ją przerwie nie jest - zgodnie z obowiązującym prawem - karana w żadnym przypadku. Karze pozbawienia wolności do lat 3 podlega natomiast każdy, kto z naruszeniem przepisów ustawy przerywa ciążę za zgodą kobiety, udziela jej w tym pomocy lub ją do tego nakłania (art. 152 kk). Gdy płód osiągnął zdolność do samodzielnego życia kara wynosi od 6 miesięcy do lat 8.

Czy w Polsce dostępna jest pigułka RU 486?

Nie, w Polsce pigułka RU 486 nie jest dopuszczona do obrotu i nie jest dostępna.

Jakie postępowanie poprzedza zabieg przerwania ciąży?

Przed zabiegiem przerwania ciąży należy:

1.    Potwierdzić ciążę:
- ultrasonografię - metoda ta pozwala na najwcześniejsze uzyskanie pełnego potwierdzenia ciąży; umożliwia uwidocznienie pęcherzyka ciążowego już w 5 tygodniu ciąży;
- elektrokardiografię płodową - metoda możliwa do wykonania od 12 tygodnia ciąży; stwierdzenie czynności serca płodu;
2.    Określić stopień zaawansowania ciąży: na podstawie przebiegu ostatniego cyklu (pierwszy dzień ostatniego cyklu uznaje się za dzień 1 ciąży); badania wewnętrznego przez pochwę, ultrasonografii (jeśli uznaje się to za zasadne) - wiek ciąży powinien być określonych w dniach;
3.    Wykluczyć ciążę pozamaciczną (ektopową);
4.    Zebrać wywiad, w szczególności: dane dotyczące przebytych chorób, obecność lub brak czynnika Rh we krwi pacjentki.