- Kiedy można w Polsce legalnie przerwać ciążę?
Zgodnie z art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 1993 nr 17, poz. 78, DZ. U. z
1996 nr 139, poz.646, ostatnia zmiana Dz. U. z 1997 roku, Nr 157, poz. 1040) przerwanie
ciąży jest legalne wtedy, gdy:
- Ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej.
Zagrożenie musi stwierdzić inny lekarz niż ten, który dokonuje zabiegu, chyba że ciąża
zagraża życiu kobiety w sposób bezpośredni. Ustawa nie określa w tym wypadku
terminu, w którym dopuszczalne jest przerwanie ciąży. Ponieważ przepisy nie precyzują
formalnych wymogów dotyczących wystawionego przez lekarza zaświadczenia utrudnianie
pacjentce dostępu do zabiegu pod pretekstem jego niewłaściwej formy jest bezprawne.
Zapis ten, aczkolwiek teoretycznie umożliwia ochronę zdrowia i życia kobiet, jest
trudny do wyegzekwowania, pozostawia bowiem lekarzowi decyzję o tym, czy zagrożenie jest
wystarczające, by zezwolić na przerwanie ciąży. Kobieta nie ma w tej sprawie nic do
powiedzenia. Nie istnieje żaden wykaz chorób uprawniających do przerwania ciąży.
Dodatkowym utrudnieniem jest, nie znajdująca poparcia w ustawie, praktyka kwestionowania
przez lekarzy ginekologów lub władze szpitala zaświadczeń wystawionych przez innych
lekarzy. Obowiązująca ustawa w praktyce całkowicie pozbawia kobiety możliwości
decydowania o swoim zdrowiu. Równie trudno wyegzekwować prawo do aborcji w pozostałych
przypadkach przewidzianych w ustawie.
- Istnieje duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu
albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.
Przerwanie ciąży z tego powodu jest dopuszczalne do chwili osiągnięcia przez płód
zdolności do samodzielnego życia poza organizmem kobiety. Wystąpienie okoliczności
uprawniających do przerwania ciąży musi potwierdzić inny lekarz niż ten, który
dokonuje zabiegu. Także i w tym przypadku nie określono wymagań dotyczących formy
zaświadczenia.
- Zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.
Przerwanie ciąży jest w takiej sytuacji dopuszczalne, jeżeli od początku ciąży
upłynęło nie więcej niż 12 tygodni. Zaistnienie okoliczności uprawniającej do
przerwania ciąży stwierdza prokurator. Należy podkreślić, że okolicznością taką
jest już uzasadnione podejrzenie gwałtu, kazirodztwa lub innego czynu
zabronionego - a nie udowodnione przestępstwo.
- Jakie sankcje grożą za nielegalne przerwanie ciąży?
Kobieta, która podda się zabiegowi przerwania ciąży lub sama ją przerwie nie
jest - zgodnie z obowiązującym prawem - karana w żadnym przypadku. Karze pozbawienia
wolności do lat 3 podlega natomiast każdy, kto z naruszeniem przepisów ustawy przerywa
ciążę za zgodą kobiety, udziela jej w tym pomocy lub ją do tego nakłania (art. 152
kk). Gdy płód osiągnął zdolność do samodzielnego życia kara wynosi od 6 miesięcy
do lat 8.
- Czy w Polsce dostępna jest pigułka RU 486?
Nie, w Polsce pigułka RU 486 nie jest dopuszczona do obrotu i nie jest dostępna.
- Jakie postępowanie poprzedza zabieg przerwania ciąży?
Przed zabiegiem przerwania ciąży należy:
- Potwierdzić ciążę:
- próby ciążowe (testy): polegają na stwierdzeniu w moczu lub surowicy kobiety
ciężarnej obecności gonadotropiny kosmówkowej (B-hCG).
- w celu potwierdzenia wyniku tekstu stosuje się:
- ultrasonografię - metoda ta pozwala na najwcześniejsze uzyskanie pełnego
potwierdzenia ciąży; umożliwia uwidocznienie pęcherzyka ciążowego już w 5 tygodniu
ciąży;
- elektrokardiografię płodową - metoda możliwa do wykonania od 12 tygodnia
ciąży; stwierdzenie czynności serca płodu;
- Określić stopień zaawansowania ciąży: na podstawie przebiegu ostatniego cyklu
(pierwszy dzień ostatniego cyklu uznaje się za dzień 1 ciąży); badania wewnętrznego
przez pochwę, ultrasonografii (jeśli uznaje się to za zasadne) - wiek ciąży powinien
być określonych w dniach;
- Wykluczyć ciążę pozamaciczną (ektopową);
- Zebrać wywiad, w szczególności: dane dotyczące przebytych chorób, obecność lub
brak czynnika Rh we krwi pacjentki.
- Ja długo po stosunku można jeszcze zapobiec ciąży?
Istnieją dwie metody zapobiegania ciąży już po stosunku:
- pierwszą polegająca na przyjęciu odpowiedniej dawki hormonów można zastosować do
72 godzin po stosunku. Lekiem specjalnie do tego przeznaczonym jest Postinor. Można go
kupić na receptę. Opakowania zawiera cztery tabletki i kosztuje ok. 40-45 zł. Pierwszą
tabletkę należy zażyć w czasie nie dłuższym niż 72 godz. po stosunku - drugą 12
godzin później. Im wcześniej zastosuje się tę metodę tym jest skuteczniejsza.
Zamiast postinoru można również stosować odpowiednie dawki innych
tabletek antykoncepcyjnych.
więcej
| > |
- druga polega na założeniu wkładki domacicznej (tzw. spiralki) w ciągu pięciu dni po
niezabezpieczonym stosunku.
- Czy antykoncepcja doraźna zwana też "antykoncepcją po stosunku"
wywołuje poronienie?
Nie. Pigułki do antykoncepcji doraźnej nie mają nic wspólnego z wywołującą
poronienie pigułką RU486, która ma działanie poronne. W zależności od tego, w jakiej
fazie cyklu miesiączkowego zastosuje się antykoncepcję doraźną, doprowadzą do
zahamowania owulacji, utrudnią połączenie się plemnika z komórką jajową, utrudnią
przesuwanie się zaplemnionej komórki jajowej przez jajowód lub utrudnią jej
zagnieżdżenie w macicy. Antykoncepcja doraźna na pewno nie zadziała wtedy, gdy kobieta
jest już w ciąży.
Czy
antykoncepcja hormonalna szkodzi?
- Czy można określić takie dni cyklu, w czasie których na pewno nie można zajść
w ciążę?
Łatwiej i pewniej jest określić dni, w czasie których można zajść w
ciążę. W tym celu należy posłużyć się tzw. naturalnymi metodami planowania
rodziny: metodą termiczną lub metodą Billingsów. Wykorzystanie ich do zapobiegania
ciąży opiera się na założeniu, że poza wyznaczonym okresem płodności, pozostałe
dni cyklu są niepłodne. Cykl miesiączkowy u każdej kobiety ma charakter bardzo
indywidualny. Między innymi z tego powodu "kalendarzyk małżeński" jest
metodą tak zawodną. Najnowsze badania wykazały bowiem, iż wbrew powszechnemu
mniemaniu, że dni płodne u kobiet występują zwykle w środku cyklu (między 10 a 17
dniem), dotyczy to tylko 30% z nich. U pozostałych 70% okres płodny przypada przed
dziesiątym lub po siedemnastym dniu cyklu. U 2% kobiet zaczyna się czwartego dnia
miesiączki.
- Czy sterylizacja jako metoda antykoncepcyjna jest w Polsce dostępna?
W Polsce problem sterylizacji jako metody antykoncepcyjnej nie został prawnie
uregulowany. Poważną barierą do jej stosowania jest zapis w kodeksie karnym, który
uznaje "pozbawienie zdolności płodzenia" za ciężkie uszkodzenie ciała
zagrożone karą pozbawienia wolności. Z tego powodu nie przeprowadza się takich
zabiegów u mężczyzn. W przypadku kobiet ogranicza się je do takiego stopnia, że
często nawet bardzo poważne wskazania zdrowotne nie wystarczają do wyegzekwowania
zabiegu.
Tymczasem, zgodnie z powszechnie uznanymi na świecie prawami człowieka, świadoma i
dobrowolna rezygnacja z własnej płodności jest podstawowym prawem każdej osoby. Tak
więc zabiegi wykonywane przez lekarzy na żądanie zainteresowanych osób nie tylko nie
mogą być traktowane jak przestępstwo, ale powinny być dostępne na równi z innymi
metodami zapobiegania ciąży.
