Sanja Iveković (ur. 1949, Zagrzeb) jest mistrzynią poważnych
tematów. Tytuły jej ostatnich wystaw, Alarm ogólny czy
Pilne kwestie, celują na poziomie języka w sedno problemów
współczesności, żądają natychmiastowej uwagi, kierują
zainteresowanie bezpośrednio na sprawy naglące, alarmujące dla
bliźniego i obywatela. Twórczość artystki można odczytywać jako
niecodzienny raport o społecznej kondycji; prowadzony od lat 70.
subiektywny zapis przeobrażeń rzeczywistości w dwóch politycznych
ustrojach, jak również jej osobisty dziennik pełen komentarzy
dotyczących otaczającej codzienności.
Iveković śledzi demontowanie polityczno-społecznej rzeczywistości
Jugosławii oraz narodziny nowego narodowego państwa i nowego języka.
To właśnie poprzez działania na języku, w jego przestrzeni
semantycznej i strukturalnej, artystka walczy o zachowanie prawa
niezbywalnego dla każdego podmiotu: prawa do posiadania własnego
zdania, możliwości jego wyrażania oraz sformułowania „słownika
finalnego“ – ostatecznej instancji językowej każdego człowieka –
„zestawu słów, których używa [on/ona] do uzasadnienia swoich
działań, swoich przekonań i swojego życia“ (R. Rorty). Od lat 70.
Iveković sięga w swej twórczości po rozmaite systemy formalne, aby w
ostatecznym rozrachunku przywrócić podmiotowość tym, którzy ją
utracili. Tę możliwość stwarza zarówno dla siebie jak i dla innych
bezimiennych podmiotów poprzez ustanowienie ramy-‚sceny‘ wewnątrz
której stają się one ponownie widzialne i gdzie na powrót obowiązują
niezbywalne prawa jednostki.
Punktem wyjścia indywidualnej wystawy artystki w Muzeum Sztuki w
Łodzi, pierwszej w Polsce tak szerokiej prezentacji jej prac, jest
próba przyjrzenia się pracom, dla których fundamentalna okazuje się
zależność między wizualnym a tekstowym dyskursem. Na wystawę składa
się wybór dzieł z lat 1974–2007 oraz projekt Dom kobiet (Okulary)
(2009) zrealizowany w formie plakatów w przestrzeni publicznej kilku
polskich miast, który podnosi temat nielegalnej w Polsce aborcji.
kuratorka: Magdalena Ziółkowska
Wystawie towarzyszy katalog w jęz. polskim i angielskim z tekstami
Toma Holerta, Bojany Pejić, oraz z rozmową z artystką.