![]() |
Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny |
DOSTĘP DO BADAŃ
PRENATALNYCH,
|
Gdy
lekarz odmawia wykonania świadczenia zdrowotnego Poradnik powstał jako
odpowiedz na liczne pytania docierające do
Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, związane z trudnościami kobiet w
egzekwowaniu swoich praw do badań prenatalnych, legalnego zabiegu przerwania ciąży,
antykoncepcji, etc. Poniżej zostały
zgromadzone wszelkie niezbędne informacje, co robić w takich sytuacjach i do kogo
zwracać się o pomoc. JAK
PRÓBOWAĆ UZYSKAĆ ŚWIADCZENIE? / kroki W
SYTUACJI ODMOWY WYKONANIA ŚWIADCZENIA PRZEZ LEKARZA Pacjentka w
sytuacji odmowy wykonania świadczenia może próbować uzyskać go nadal, kierując się
do zwierzchnika lekarza, odmawiającego danej usługi. Samo uprzedzenie lekarza o zamiarze
złożenia skargi u jego szefa może okazać się wystarczającą motywacją do podjęcia
przez niego oczekiwanych działań. Kiedy lekarz nadal odmawia (wypisania
recepty / wykonania zabiegu przerwania ciąży zgodnego z zapisem ustawy itp.), powołując się na klauzulę sumienia, należy
domagać się podania
decyzji w formie pisemnej, z datą,
pieczątką i podpisem. (Będzie to potrzebne do dalszego dochodzenia swoich praw.) Należy
także uprzedzić lekarza, że: Ma Pan/Pani prawo do
odmowy, ale wiążą się z tym obowiązki wskazane prawo: 1. Musi wskazać mi Pan/Pani innego lekarza lub miejsce,
gdzie uzyskam świadczenie, którego Pan/Pani mi odmawia. 2. Ma
Pan/Pani również obowiązek odnotować w dokumentacji medycznej moją dzisiejszą prośbę
oraz swoją odmowę (a także przekazać mi swoją decyzję w formie pisemnej wraz z
uzasadnieniem.) 3. Czy
Pana/Pani przełożony wie, że Pan/Pani nie
podejmuje się wykonania tej czynności i dodatkowo, nie dokumentuje tego w mojej karcie
zdrowia? Pamiętajmy,
że jest to obowiązek lekarza. Mówi o tym Art. 39. Ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty, który brzmi: "Lekarz
może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem,
z zastrzeżeniem art. 30, z tym że ma obowiązek wskazać realne możliwości uzyskania
tego świadczenia u innego lekarza lub w innym zakładzie opieki zdrowotnej oraz
uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Lekarz wykonujący swój zawód
na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby ma ponadto obowiązek uprzedniego
powiadomienia na piśmie przełożonego."
[USTAWA z dnia 5 grudnia 1996 r.,
Dz.U.05.226.1943 ze zm] Jeśli rozmowa ze zwierzchnikiem danej placówki
(dyrektor szpitala, kierownik poradni, ordynator oddziału itp) nie przyniesie efektu, po
złożeniu u niego pisemnej skargi (wraz z kopią dla nas podpisaną przez osobę
przyjmującą pismo) możemy interweniować w innych instytucjach, które działają na
rzecz interesów pacjenta. Podstawową
instytucją przeznaczoną do tego celu jest Biuro Rzecznika Praw Pacjenta, które działa
na mocy Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta [informacje adresowe oraz NOWOŚĆ - prawo do odwołania - poniżej]. W następnej
kolejności możemy także interweniować u Rzecznika Praw Pacjenta przy Narodowym
Funduszu Zdrowia, z którym placówka podpisała umowę. W Funduszu możemy
dowiedzieć się, czy dana placówka ma podpisaną umowę na udzielanie konkretnego
rodzaju świadczeń, i - jeśli tak - interweniować u dyrektora oddziału wojewódzkiego
Funduszu lub u Rzecznika w sprawie niemożności wyegzekwowania danego świadczenia (np.
odmowa wypisania recepty na antykoncepcję, choć jest podpisana umowa z NFZ na
refundację takiej usługi). Pomocy możemy
szukać także u Wojewódzkiego lub Krajowego
Konsultanta ds. Położnictwa i Ginekologii. Jego kompetencje obejmują m. in. kontrolę
dostępności do świadczeń zdrowotnych w zakładach opieki zdrowotnej. W sprawach
dotyczących lekarskiej etyki zawodowej, możemy również zwracać się do rzeczników odpowiedzialności zawodowej, którzy
działają przy okręgowych izbach lekarskich. Pamiętajmy
również, że każdy obywatel może zwrócić się o pomoc do Rzecznika Praw
Obywatelskich, który zajmuje się, m.in. prawami pacjenta. [Kontakty do wymienionych
powyżej instytucji znajdują się w Aneksie] jakie
dalsze kroki można podjąć, by uzyskać odszkodowanie lub zadośćuczynienie za
nieuzyskane świadczenie / doznane straty? Można zwrócić się do
kierownika placówki z pismem, tzw. ugodą przedsądową, w którym należy
sprecyzować powód wystąpienia, wyznaczyć kwotę odszkodowania za straty fizyczne, (w
przypadku strat moralnych będziemy mówić o zadośćuczynieniu), określić termin, w
jakim placówka ma się z tego wywiązać. Rozwiązanie sprawy w ten sposób oznacza
uniknięcie drogi sądowej. Zamiast tego zostaje zawarta umowa (ugoda), w której jedna ze
stron uznaje swoją winę/popełnienie błędu i godzi się na wypłatę (jednorazowo lub
przez jakiś okres czasu) pewnej kwoty, zaś druga ze stron godzi się na tę propozycję
i przyjmuje pieniądze, rezygnując z dalszych roszczeń. (o szczegóły dotyczące napisania ugody przesądowej
można zwrócić się do Biura Praw Pacjenta, 0 800 190 590 w godz. 9.00.-21.00).
Kobietom, które mają
trudności z wyegzekwowaniem prawa do przerwania ciąży z powodu ciężkiego i
nieodwracalnego uszkodzenia płodu lub innej nieuleczalnej choroby zagrażającej jego
życiu polecamy tekst [do ściągnięcia] Instrukcja na nowe czasy, napisany przez
lekarkę ginekolożkę. Jeśli powyżej opisane
środki i kroki zawodzą, pozostaje droga sądowa. Zanim się z niej
skorzysta (przed wytoczeniem powództwa), można wykorzystać jeszcze instrument zwany wezwaniem do zapłaty. Przypomina on nieco,
opisaną powyżej, ugodę przesądową, ale jest bardziej kategoryczny w wymowie: wzywamy
w nim dłużnika (szpital, ZOZ, NZOZ, lekarza z prywatną praktyką itp) do zapłaty
żądanej kwoty tytułem odszkodowania / renty / zadośćuczynienia, podajemy oczekiwany
termin do jej wpłaty i grozimy, że w przeciwnym razie wytoczymy powództwo. Pismo takie
powinno zostać wysłane w sposób, który umożliwi weryfikację, czy dotarło do
dłużnika (np. listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru) droga
sądowa Na drodze postępowania CYWILNEGO
kobieta może uzyskać odszkodowanie, rentę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
Pozwy należy składać do wydziałów cywilnych sądów powszechnych. Pozew
powinien koniecznie zawierać:
Istotne znaczenie ma
tutaj szybkość podejmowanych działań, ponieważ dochodzenie roszczeń odszkodowawczych
przez pacjenta jest ograniczone w czasie. Na dochodzenie
roszczeń pacjent ma 3 lata, licząc od dnia, w którym dowiedział się o szkodzie i o
osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednak nie dłużej niż 10 lat od dnia, w którym
wystąpiło zdarzenia wywołujące szkodę. (art. 4421 , par.1 k.c.). [Na przykład w wyniku wadliwie przeprowadzonej
aborcji kobieta stała się bezpłodna, dowiedziała się jednak o tym po 4 latach od
zabiegu, kiedy to starała się o dziecko i okazuje się, że zabieg przyczynił się do
jej bezpłodności. Wciąż nie minęło 10 lat od wyrządzenia szkody (od zabiegu), na
dochodzenie roszczeń pacjentka ma 3 lata od chwili dowiedzenia się o swojej
bezpłodności, którą spowodował zabieg). Warto
pamiętać, że dla osób, które nie są w stanie ponieść kosztów sądowych,
związanych z prowadzeniem sprawy cywilnej, polskie prawo przewiduje możliwość
przyznania adwokata z urzędu i zwolnienia z kosztów sądowych. Prawo takie przyznaje
sąd na wniosek oświadczenia zainteresowanej osoby, jeśli udokumentują swoją sytuację
materialną, można o nie wystąpić na początku sprawy lub w jej toku. Do kosztów
sądowych zalicza się opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot
wydatków. Wzór oświadczenia o stanie
rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania znajduje się do ściągnięcia na
stronie Ministerstwa Sprawiedliwości - ściągnij wzór. Na drodze postępowania KARNEGO
prokurator w postępowaniu przygotowawczym, a następnie sąd badają, czy dany
lekarz dopuścił się przestępstwa, a jeśli tak, sąd wymierza karę (grzywny,
ograniczenia albo pozbawienia wolności). Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa
można złożyć pisemnie, wysyłając lub doręczając je do właściwej dla miejsca
popełnienia przestępstwa prokuratury rejonowej lub w komendzie policji; lub też ustnie
do protokołu. Pacjentka może też złożyć skargę o wszczęcie POSTĘPOWANIA DYSCYPLINARNEGO u rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy właściwej miejscowo Okręgowej Izbie Lekarskiej (w przypadku pielęgniarek i położnych przy Okręgowej Izbie Pielęgniarek i Położnych). Jest to postępowanie, które dotyczy odpowiedzialności zawodowej lekarza , dlatego pacjent nie może w toku tego postępowania uzyskać rekompensaty finansowej. Lekarz może zostać ukarany poprzez: upomnienie, naganę, pozbawienie oraz zawieszenie prawa do wykonywania zawodu. Postępowanie toczy się przed okręgowymi sądami lekarskimi, zaś odwołania rozpatruje Naczelny Sąd Lekarski. NOWOŚĆ Prawo pacjenta do sprzeciwu wobec orzeczenia lekarza
Obowiązująca już Ustawa o prawach pacjenta i
Rzeczniku Praw Pacjenta,
Pacjent, który wniesie sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia lekarza (do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta), będzie miał na to 30 dni od dnia wydania opinii przez lekarza. Sprzeciw ten wymaga uzasadnienia, w tym wskazania przepisu prawa, z którego wynikają prawa lub obowiązki pacjenta. Brak uzasadnienia spowoduje zwrócenie sprzeciwu do osoby go wnoszącej. (UWAGA: w przypadku, gdy pacjentka zamierzająca przerwać ciążę zgodnie z obowiązującym prawem nie zgadza się z opinią lekarza, powinna powołać się na art.4a ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży) Co więcej, Komisja Lekarska ma wydać orzeczenie niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia sprzeciwu. Oznacza to, że w sprawach, gdzie czas ma znaczenie niebagatelne, jak np. przy przerywaniu ciąży, może być to dużym utrudnieniem dla osoby zgłaszającej sprzeciw, gdyż czas, w jakim można dokonać przerwania ciąży, jest ściśle określony w polskim prawie (vide ustawa o planowania rodziny…).
*
art. 2
ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: wykonywanie zawodu
lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane
kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń
zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu
chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu
porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich. Podstawy prawne
Treść art. 31 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
1. Pacjent lub jego
przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii albo
orzeczenia określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o
zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeżeli opinia albo orzeczenie ma
wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa. ANEKS Z
KONTAKTAMI Pacjent/ka może się
zwrócić o pomoc i interwencję do następujących instytucji:
Narodowy Fundusz Zdrowia -
Centrala ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa, Aleksandra Piątek tel. (22) 572-61-55,
rzecznikprawpacjenta@nfz.gov.pl Dolnośląski OW NFZ ul.
Dawida 2, pokój 120, 50-525 Wrocław, Małgorzata Sadowy-Piątek tel. (71) 797-91-48/49, rzecznikpp@nfz-wroclaw.pl Kujawsko-Pomorski OW NFZ
ul. J. Słowackiego 3, pokój 6, 85-071 Bydgoszcz, Mariola Tuszyńska tel. (52) 325-27-37,
mariola.tuszynska@nfz-bydgoszcz.pl Lubelski OW NFZ ul. Szkolna
16, pokój 2, 20-124 Lublin, Krystyna Domańska tel. (81) 531-05-45,
krystyna.domanska@nfz-lublin.pl Lubuski OW NFZ ul.
Podgórna 9B, pokój 5, 65-057 Zielona Góra, Anna Gwara tel. (68) 328-76-76,
rzecznik_praw@nfz-zielonagora.pl Łódzki OW NFZ ul.
Żeligowskiego 32/34, 90-032 Łódź, Małgorzata Zalewska, tel. (42) 275-41-44,
rzecznikpp@nfz-lodz.pl Małopolski OW NFZ ul.
Batorego 24, 31-135 Kraków, Tomasz Filarski tel. (12) 298-83-03, t.filarski@nfz-krakow.pl Mazowiecki OW NFZ ul.
Chałubińskiego 8, 00-613 Warszawa, Władysława Wójcik tel. (22) 582-84-15(tonowo
wybrać 9 potem 1), 582-84-16, rpp@nfz-warszawa.pl Opolski OW NFZ ul.
Głogowska 37, pokój nr 7, 43-315 Opole, Tadeusz Kaczmarek tel. (77) 402-01-82,
457-69-76, rpp_kaczmarek@nfz-opole.pl Podkarpacki OW NFZ ul.
Zamkowa 8, 35-032 Rzeszów, Jadwiga Woś tel. (17) 860-41-70, rzecznik_praw@nfz-rzeszow.pl Podlaski OW NFZ ul.
Pałacowa 3, pokój 1, 15-042 Białystok, Anna Zajkowska Głowacka tel. (85) 745-95-77,
aglowacka@nfz-bialystok.pl Pomorski OW NFZ ul. Podwale
Staromiejskie 69, 80-844 Gdańsk, Jadwiga Styczeń tel. bezpośredni (58) 321 86
36/sekretariat: (58) 321-86-29, 321-86-32, rzecznik.praw.pacjenta@nfz-gdansk.pl Śląski OW NFZ ul.
Kossutha 13, pokój nr 109, 40-844 Katowice, Maria Kukawska tel. (32) 735-17-07,
mkukawska@nfz-katowice.pl Świętokrzyski OW NFZ ul.
Jana Pawła II 9, pokój 023, 25-025 Kielce, Wojciech Mazur tel. (41) 364-61-06,
rzecznik.praw.pacjenta@nfz-kielce.pl Warmińsko-Mazurski OW NFZ
ul. Żołnierska 16, pokój 1B, 10-561 Olsztyn, Ewa Szuba tel. (89) 539-97-93,
rzecznik.pp@nfz-olsztyn.pl Wielkopolski OW NFZ ul.
Piekary 14/15, pokój 809, 810, 61-823 Poznań, Jolanta Andrzejewska tel. bezpośredni
(61) 850-60-75 / sekretariat: (61) 850-60-26 Zachodniopomorski OW NFZ
ul. Arkońska 45, pokój 4, 71-470 Szczecin, Maria Matusiak tel. (91) 425-10-52,
maria.matusiak@nfz-szczecin.pl [Kontakty dostępne na stronie NFZ www.nfz.gov.pl ]
Klinika Endokrynologii
Ginekologicznej
[Kontakty dostępne na stronie
Ministerstwa Zdrowia http://www.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=m0821&ms=82&ml=pl&mi=653&mx=0&ma=1652
]
ul. Długa 38/40 Warszawa
00-238
Telefon: (022) 634 94
25(022) 826 21 44 Bezpośredni kontakt w
sprawie skarg i wniosków
Okręgowa Izba Lekarska w
Białymstoku ul. Świętojańska 7 15-082 Białystok tel. +48 (85) 732-19-35 fax. +48 (85) 732-71-72 e-mail:
bialystok@hipokrates.org Beskidzka Izba Lekarska w
Bielsku-Białej ul. Krasińskiego 28 43-300 Bielsko-Biała tel. +48 (33) 815-03-12 tel/fax. +48 (33) 822-70-17 e-mail:
bielsko.biala@hipokrates.org Bydgoska Izba Lekarska w
Bydgoszczy ul. Powstańców Warszawy
11 85-681 Bydgoszcz tel/fax. +48 (52) 346-00-84 tel/fax. +48 (52) 346-07-80 e-mail:
bydgoszcz@hipokrates.org Okręgowa Izba Lekarska w
Gdańsku ul. Śniadeckich 80-204 Gdańsk tel. +48 (58) 524-32-00 fax. +48 (58) 524-32-01 Okręgowa Izba Lekarska w
Gorzowie-Wielkopolskim ul. Dąbrowskiego 9 66-400 Gorzów Wlkp. tel/fax. +48 (95) 722-54-95
e-mail:
gorzow@hipokrates.org Śląska Izba Lekarska z
siedzibą w Katowicach ul. Grażyńskiego 40-126 Katowice tel. +48 (32) 203-65-47 do
48 fax. wew. 309 e-mail:
sekretariat@izba-lekarska.org.pl Świętokrzyska Izba
Lekarska w Kielcach ul. Wojska Polskiego 52 25-389 Kielce tel: (41) 368-75-67 tel/fax: (41) 362-13-81 e-mail:
sekretariat@sil.apsnet.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Krakowie ul. Krupnicza 31-123 Kraków tel.: (12) 430-07-66,
430-07-72 fax: (12) 422-57-55 e-mail:
biuro@oilkrakow.org.pl Lubelska Izba Lekarska w
Lublinie ul. Chmielna 4 20-079 Lublin tel. +48 (81) 536-04-50 fax +48 (81) 536-04-70 e-mail:
office@oil.lublin.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Łodzi ul. Czerwona 3 93-005 Łódź tel. +48 (42) 683-17-91 fax. +48 (42) 683-13-78 e-mail: biuro@oil.lodz.pl Warmińsko-Mazurska Izba
Lekarska w Olsztynie ul. Żołnierska 16c 10-560 Olsztyn tel: (0-89) 539 19 29 fax: (0-89) 534 44 83 e-mail:
olsztyn@hipokrates.org Okręgowa Izba Lekarska w
Opolu ul. Grunwaldzka 23 45-054 Opole tel. +48 (77) 454-59-39 fax. +48 (77) 454-67-09 e-mail:
izba61@pro.onet.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Płocku ul. Kościuszki 8 09-402 tel.+48 (24) 262-64-24 tel/fax. +48 (24) 264-56-46 e-mail: oilplock@plocman.pl Wielkopolska Izba
Lekarska w Poznaniu ul. Nowowiejskiego 51 61-734 Poznań tel. +48 (61) 852-58-60,
851-87-66 fax. +48 (61) 851-87-62 e-mail: izba@wil.org.p Okręgowa Izba Lekarska w
Rzeszowie ul. Reformacka 10 35-026 Rzeszów tel. +48 (17) 85-358-37 fax. +48 (17) 85-394-31 e-mail:
oilrz@pro.onet.pl, rzeszow@hipokrates.org Okręgowa Izba Lekarska w
Szczecinie ul. Marii Skłodowskiej -
Curie 11 71-332 Szczecin tel. +48 (91) 487-49-36,
487-48-98 tel. +48 (91) 487-49-60 fax. +48 (91) 487-49-60 e-mail:
biuro@oil.szczecin.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Tarnowie ul. Mościckiego 14 33-100 Tarnów tel. +48 (14) 626-25-57 tel/fax. +48 (14) 621-51-83 e-mail:
tarnow@hipokrates.org Kujawsko-Pomorska Izba
Lekarska w Toruniu ul. Chopina 20 87-100 Toruń tel. +48 (56) 655-41-61 fax. +48 (56) 655-41-60 e-mail:
kpoil@kpoil.torun.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Warszawie ul. Grójecka 65A 02-094 Warszawa tel. +48 (22) 822-18-84,
822-96-09, 822-96-01 fax. +48 (22) 822-02-83,
822-12-48 Kancelaria Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności
Zawodowej: czynna codziennie w godz. 8.00 - 16.00 Dolnośląska Izba
Lekarska we Wrocławiu ul. Matejki 6 50-333 Wrocław tel. +48 (71) 79 88 085 fax. +48 (71) 79 88 051 e-mail:
bip@dilnet.wroc.pl Okręgowa Izba Lekarska w
Zielonej Górze ul. Braniborska 17 65-273 Zielona Góra tel. +48 (68) 320-79-00 fax. +48 (68) 320-78-15 e-mail:
zielona.gora@hipokrates.org Wojskowa Izba Lekarska w
Warszawie 00-909 Warszawa 60, ul.
Koszykowa 78 tel. TPSA: (22) 621 12 11,
621 04 93 tel. MON: 84 56 75, 84 56
53, 84 55 80 (fax) Okręgowa Izba Lekarska w
Częstochowie ul. Waszyngtona 42 42-200 Częstochowa tel/fax. +48 (34) 324-76-19 e-mail:
czestochowa@hipokrates.org [Kontakty dostępne na stronie OIL http://www.nil.org.pl/xml/nil/wladze/oil
]
Aleja Solidarności 77, 00
- 090 Warszawa tel. (+ 48 22) 55 17 700;
fax. (+ 48 22) 827 64 53 e-mail rzecznik@rpo.gov.pl;
Przyjęcia interesantów: poniedziałki w godzinach
od 9.00 do 17.00 wtorki - piątki w
godzinach od 9.00 do 15.00 telefon: (+ 48 22) 55 17
760, (+ 48 22) 55 17 811 Federacja
na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny Warszawa, czerwiec 2009 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||