Biuletyn 2 (10) - lato 1998


Uwagi podsumowujące Komitetu ONZ
ds. Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych

B. Aspekty pozytywne

7. Komitet z zadowoleniem przyjmuje niedawno wprowadzony Program Działania na Rzecz Kobiet, zmierzający między innymi do wyeliminowania przemocy wobec kobiet, i z zainteresowaniem odnotowuje zapewnienie, że problem przemocy w rodzinie zostanie szczegółowo omówiony w kolejnym okresowym raporcie.

D. Główne problemowe zagadnienia

11. Jak wiadomo Komitetowi, zgodnie z nową Konstytucją Polska jest krajem świeckim, w którym żadnemu wyznaniu nie przysługuje rola urzędowa. Komitet wyraża jednak zaniepokojenie tym, że na politykę i decyzje natury społecznej wydają się wywierać wpływ pewne konkretne względy religijne, bez należytego uwzględnienia istnienia mniejszości religijnych.

12. Komitet zauważa, że nakładając niedawno prawne ograniczenia aborcji nie wzięto pod uwagę względów ekonomicznych ani społecznych. Zaniepokojenie Komitetu budzi skutek tych ograniczeń: Polki, żeby przerwać ciążę, uciekają się obecnie często do usług osób bez skrupułów, ryzykując przez to zdrowiem. Komitetu wyraża również niepokój z powodu braku usług planowania rodziny w państwowym systemie opieki zdrowotnej, co wiąże się z brakiem przystępnych finansowo środków antykoncepcyjnych dla kobiet.

13. Komitet wyraża także zaniepokojenie rosnącą liczbą przypadków przemocy w rodzinie oraz nielegalnym handlem młodymi kobietami, które to informacje rząd potwierdził. Odnotowuje brak specjalnych przepisów dotyczących seksualnego molestowania kobiet, obejmujący 33% województw brak schronisk dla kobiet i dzieci, które padły ofiarą przemocy w rodzinie oraz brak poradnictwa dla takich ofiar.

14. Głębokie zaniepokojenie Komitetu budzi fakt, że kobiety nie w pełni korzystają z prawa do pracy. Zauważa, że zasada "równej płacy za równą pracę" nie zawsze jest przestrzegana w praktyce. Wyraża zwłaszcza zaniepokojenie tym, że kobiety zarabiają średnio zaledwie 70% tego, co mężczyźni, choć są przeciętnie lepiej wykształcone. Obserwuje też występowanie dyskryminacyjnych praktyk, takich jak ogłoszenia o pracę skierowane do określonej płci, wymaganie od kandydatek do pracy, by przeprowadzały testy ciążowe wbrew istniejącemu prawu, które zakazuje tego rodzaju praktyk.

17. Komitet wyraża zaniepokojenie pogarszaniem się wskaźników zdrowia, odnotowanym w ciągu ostatnich pięciu lat. Zwraca zwłaszcza uwagę na kilka sfer szczególnej troski wyodrębnionych podczas dyskusji, takich jak pogorszenie jakości odżywienia, wzrost alkoholizmu, rosnąca liczba zachorowań na choroby wieńcowe i nowotworowe.

E. Sugestie i wskazówki

19. Komitet zaleca dołożenie szczególnych starań w celu zapewnienia pełnego poszanowania praw wszystkich grup wyznaniowych, zwłaszcza w ramach polityki dotyczącej edukacji, równości płci (gender) i opieki zdrowotnej. Ponadto zaleca pełne respektowanie praw wszystkich grup mniejszościowych do uczestniczenia w życiu politycznym i gospodarczym oraz do podtrzymywania własnej kultury.

20. Komitet zaleca podjęcie wszelkich możliwych środków w celu zapewnienia kobietom prawa do zdrowia, a zwłaszcza do zdrowia reprodukcyjnego. Zaleca powszechne udostępnienie usług planowania rodziny obejmujących poradnictwo dotyczące bezpiecznej antykoncepcji, a także wiarygodnej i opartej na rzetelnej informacji edukacji seksualnej dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym.

21. Komitet zaleca wprowadzenie prawnego zakazu molestowania seksualnego kobiet. Nakłania do zorganizowania dla kobiet i dzieci, które padły ofiarą przemocy w rodzinie schronisk dostępnych we wszystkich województwach i dysponujących wszelkimi środkami niezbędnymi do niesienia pomocy ofiarom, łącznie z poradnictwem i innego rodzaju wsparciem. Oczekuje, że w następnym raporcie okresowym otrzyma szczegółowe informacje dotyczące przemocy w rodzinie i efektów wdrożenia przyjętego niedawno Programu Działania na Rzecz Kobiet.

22. Komitet zaleca zniesienie ustawy o obywatelstwie z 1962 roku, która jest dyskryminująca wobec kobiet, gdyż nie przyznaje im tych samych praw co mężczyznom w przenoszeniu obywatelstwa na małżonków cudzoziemców.

23. Komitet zaleca pełną ochronę prawa kobiet i mężczyzn do pracy, zgodnie z zasadą "równa płaca za równą pracę". Sugeruje podjęcie badań na ten temat oraz zwraca się z prośbą o przedstawienie mu informacji o środkach podjętych w tej sprawie w kolejnym okresowym raporcie delegacji rządowej.

26. Komitet zaleca delegacji rządowej wszczęcie powszechnej, zakrojonej na szeroką skalę kampanii informacyjnej, aby dzięki niej propagować wśród Polaków zdrowy styl życia w celu polepszenia jakości odżywiania, zwalczania alkoholizmu i palenia tytoniu oraz zmniejszenia ryzyka chorób wieńcowych i nowotworowych. Kampania powinna objąć szkoły, gdzie tego rodzaju informacje należy włączyć do regularnego programu nauczania.

28. Komitet pilnie zaleca delegacji rządowej jak najszersze rozpowszechnienie niniejszych Uwag podsumowujących, przyjętych przez Komitet po rozważeniu przezeń raportu polskiej delegacji rządowej.


zamknij okno