Antykoncepcja doraźna

w broszurze odpowiedzi na następujące pytania:

• Antykoncepcja doraźna; co to znaczy?
• Czy stosowanie specjalnych pigułek jest jedyną metodą doraźnej antykoncepcji?
• Które spośród pigułek antykoncepcyjnych znajdujących się w aptekach nadają się najlepiej do doraźnej antykoncepcji?
• Jeśli nie ma się pod ręką Postinoru, to jakie inne pigułki antykoncepcyjne można stosować w doraźnej antykoncepcji?
• Dlaczego właśnie te pigułki działają antykoncepcyjnie nawet, gdy zażyje się je po stosunku?
• Jak działają pigułki stosowane w doraźnej antykoncepcji?
• Kiedy i jak powinno przyjmować się te pigułki?
• Jaka jest skuteczność tej metody zapobiegania ciąży?
• Czy stosowanie tej metody jest bezpieczne dla zdrowia kobiety?
• Czy metoda ta może być stosowana przez kobiety w każdym wieku?
• Czy przyjmowanie pigułek do doraźnej antykoncepcji może powodować jakieś skutki uboczne i czy są jakieś przeciwwskazania do ich stosowania?
• Czy metoda ta jest skuteczna także w przypadku, gdy kobieta miała kilka niezabezpieczonych stosunków?
• Jak się dowiem o tym czy doraźna antykoncepcja poskutkowała?
• Czy gdyby metoda ta okazała się nieskuteczna, to czy nie doszłoby do uszkodzenia płodu i zaburzenia przebiegu ciąży?
• Czy przyjęcie pigułek do doraźnej antykoncepcji może być przyczyną poronienia?
• Doraźna antykoncepcja a choroby przenoszone drogą płciowa.

Doraźna antykoncepcja jest metodą zapobiegania niepożądanej ciąży, którą można zastosować w przypadkach, gdy doszło już do niezabezpieczonego stosunku (np. w sytuacji, gdy w czasie stosunku doszło do pęknięcia prezerwatywy). Najczęściej stosowaną metodą jest przyjmowanie specjalnych pigułek hormonalnych.
Doraźne zapobieganie ciąży nazywane jest także antykoncepcją w nagłych przypadkach lub antykoncepcją po stosunku. W języku angielskim pigułki stosowane w antykoncepcji doraźnej są znane jako day after pills.

Czasami, w ramach doraźnej antykoncepcji lekarz zakłada do macicy specjalne wkładki antykoncepcyjne (popularnie nazywane "spiralami"). Każda z omawianych metod jest skuteczna tylko przez okres 23 dni od niezabezpieczonego stosunku. Doraźna antykoncepcja może być bezpiecznie stosowana przez większość kobiet, ale wybór metody powinien być uzgodniony z lekarzem.

Spośród pigułek antykoncepcyjnych znajdujących się na rynku, tylko POSTINOR jest lekiem przeznaczonym do antykoncepcji doraźnej. Być może, w niedługim czasie trafi na rynek nowy lek mający takie samo zastosowanie. Lekiem tym prawdopodobnie będzie Tetragynon. Również i niektóre inne pigułki antykoncepcyjne, zwykle stosowane przez 21 dni cyklu miesiączkowego, mogą być zastosowane w antykoncepcji doraźnej, ale wtedy lekarz musi dokładnie ustalić dawki i sposób przyjmowania.

Poniżej przedstawiona jest tabela (Tab. 1), w której wymieniono większość pigułek antykoncepcyjnych nadających się do łatwego wykorzystania w doraźnej antykoncepcji.
'Trzeba pamiętać, że wszystkie pigułki antykoncepcyjne wydawane są na recepty lekarskie. Dlatego, jeśli wydaje ci się, że możesz się znaleźć w sytuacji wymagającej skorzystania z doraźnej antykoncepcji, to zawczasu pamiętaj o zgłoszeniu się do lekarza i zaopatrzeniu się w odpowiednią receptę i lek.

Tab. 1
Dostępne na rynku preparaty hormonalne nadające się do stosowania w antykoncepcji doraźnej.

Pigułki stosowane w doraźnej antykoncepcji mają podobny skład do innych pigułek antykoncepcyjnych, ale różnią się od nich wielkością dawki hormonów. Pigułki stosowane w doraźnej antykoncepcji zawierają znacznie większą dawkę hormonów.

W zależności od tego, w jakiej fazie cyklu miesiączkowego konieczne jest użycie antykoncepcji doraźnej, to pigułki będą hamowały owulację, utrudniały połączenie się plemnika z komórką jajową, utrudniały przesuwanie się zaplemnionej komórki jajowej przez jajowód lub utrudniały jej zagnieżdżenie w macicy.

Pierwsza dawka leku powinna być przyjęta nie później niż 72 godziny (trzy doby) po odbyciu niezabezpieczonego stosunku. Druga dawka musi być przyjęta 12 godzin później.
Przyjęcie pigułek, gdy od niezabezpieczonego stosunku minęło więcej niż 72 godziny nie przyczyni się do uniknięcia niepożądanej ciąży.

Stosując doraźną antykoncepcję, w większości przypadków nie dochodzi do ciąży. Ale jak wiadomo żadna ze znanych metod antykoncepcji nie jest skuteczna w stu procentach. Odsetek niepowodzeń tej metody zapobiegania ciąży jest nie większy niż 2%. Skuteczniejsze oczywiście byłoby codzienne stosowanie klasycznych pigułek antykoncepcyjnych.

Dla większości kobiet doraźne stosowanie tej metody antykoncepcji nie wiąże się z żadnym zagrożeniem dla zdrowia. Pigułki te szczególnie Postinor są stosowane już od trzydziestu lat i nie stwierdzono dotąd żadnych poważnych zagrożeń dla zdrowia kobiet. Pamiętać jednak trzeba, że ze względu na wysoką dawkę hormonów, metody tej nie powinno się stosować częściej niż dwa razy w ciągu kolejnych czterech tygodni kalendarzowych.

Metoda ta może być stosowana w każdym przypadku, gdy niezależnie od wieku kobieta czuje się zagrożona niepożądaną ciążą a od niezabezpieczonego stosunku nie minęło więcej niż 72 godziny.

U kilkunastu procent kobiet stosujących tę metodę antykoncepcji, przejściowo występują nudności a nawet wymioty. Pewna grupa kobiet odczuwa napięcie piersi, ma bóle i zawroty głowy. Objawy te zwykle ustępują w ciągu 24 godzin od przyjęcia pigułek. O ile dana kobieta nie jest w ciąży lub nie karmi piersią, to właściwie nie ma przeciwwskazań do stosowania Postinoru. Stosowanie innych pigułek do doraźnej antykoncepcji niesie ze sobą pewne ryzyko dla kobiet chorych na wątrobę i stany zakrzepowozatorowe w naczyniach krwionośnych.

Metodę tę można zastosować także i w takim przypadku. Trzeba jednak pamiętać, że będzie ona skuteczna tylko wtedy, gdy odstęp czasu pomiędzy pierwszym niezabezpieczonym stosunkiem a przyjęciem pierwszej dawki leku nie przekroczył 72 godzin.

Na tę odpowiedź trzeba będzie czasami poczekać nawet kilkanaście i więcej dni. Krwawienie miesiączkowe powinno wystąpić w spodziewanym terminie. Jednak często się zdarza, że miesiączka wystąpi przed lub po spodziewanym terminie. Jeżeli miesiączka spóźnia się o więcej niż ty dzień, to możesz wykonać u siebie tak zwany "test ciążowy".

Wieloletnie doświadczenia kliniczne nie przyniosły żadnych danych o tym, by mogło dojść do takiej sytuacji.

Stosowanie doraźnej antykoncepcji przez kobietę ciężarną nie prowadzi do poronienia. Aby to jeszcze lepiej wyjaśnić warto wspomnieć, że w wątpliwych przypadkach przed zastosowaniem pigułek warto przeprowadzić "test ciążowy", jeżeli wynik jest dodatni, to stosowanie pigułek nie ma sensu.
Pigułki do doraźnej antykoncepcji nie mają nic wspólnego z tzw. pigułką RU486, która ma działanie poronne.

Pigułki stosowane w celu antykoncepcji doraźnej w żaden sposób nie zmniejszają ewentualnego ryzyka zakażenia się i zachorowania na choroby przenoszone drogą kontaktów seksualnych.

• Metoda ta nie prowadzi do przerwania ciąży ani do wywołania poronienia. Jeśli jesteś już w ciąży, to nie ma sensu przyjmowanie pigułek do antykoncepcji doraźnej.
• Przed przyjęciem pigułek musisz mieć zupełną pewność, że rzeczywiście nie chcesz zajść w ciążę.
• Antykoncepcja doraźna może być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach, absolutnie nie powinno się traktować tej metody jako stałego sposobu zapobiegania niepożądanej ciąży (niebezpieczne może być zastosowanie tej metody więcej niż dwa razy w ciągu jednego miesiąca).
• Należy pamiętać, że w przypadku kontynuacji współżycia seksualnego, po zastosowaniu doraźnej antykoncepcji, konieczne będzie stosowanie innych pewnych metod zapobiegania ciąży. Nie można, bowiem wykluczyć, że " mogło dojść do przesunięcia terminu owulacji.
• Po przyjęciu pigułek do antykoncepcji doraźnej aż do następnej miesiączki absolutnie nie możesz polegać na tzw. kalendarzyku małżeńskim (ciążowym).

Wyjaśnienie niektórych terminów:

Cykl miesiączkowy - jest to odstęp pomiędzy dwoma krwawieniami. Trwa on najczęściej 28-30 dni.
Uwaga! Początek cyklu wyznacza pierwszy dzień miesiączki, który liczymy jako Dzień 1.

Owulacja czyli jajeczkowanie następuje na około 14 dni przed ostatnim dniem cyklu.

Na podstawie bieżącego piśmiennictwa medycznego opracował:
Dr n. med. Medard M. Lech - specjalista ginekolog położnik

Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny
prowadzi Telefon Zaufania dla Kobiet
- możesz dzwonić od poniedziałku do piątku między 16 ⁰⁰ a 20 ⁰⁰

(0-prefix-22) 635 93 92

Ponadto, w czwartek w godzinach od 16 ⁰⁰ a 19 ⁰⁰
Odbywają się w Federacji spotkania pt. Dni Otwarte.
Możesz przyjść do Federacji sama, z koleżanką bądź
z chłopakiem i porozmawiać z dyżurującymi specjalistami
na tematy związane z planowaniem rodziny,
okresem dojrzewania, seksualnością człowieka
oraz o innych problemach.

zamknij okno